Instytucje feudalne są sztuczne, burżuazyjne są naturalne. Są oni w tym podobni do teologów, któ­rzy również ustanawiają dwa rodzaje religii. Wszystkie religie z wy­jątkiem tej jednej, której oni są wyznawcami, wymyślili ludzie, gdy tymczasem ich własną religię Bóg objawił” (MED, t. 4, s. 151). Tak więc rzeczony zdrowy rozsądek stanowi gloryfikację typo­wego myślenia klas mieszczańskich, które to klasy utożsamiają swe myślenie z „naturalnym ludzkim myśleniem”; podobnie jak swoim hasłom wolności, równości i sprawiedliwości burżuazja przypisuje sens ogólnoludzki, a ustanowione przez siebie prawa określa mianem „praw człowieka”. W okresie walki o obalenie feudalnego porządku społecznego jak to już było zasygnalizowane — w świadomości potocznej tej klasy owe hasła nie mają jeszcze innej treści poza tą, która wynika z potępienia poddaństwa, nierówności stanowej i sa­mowoli członków klas panujących.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *