images (1)

Każda mistyfikacja czy iluzja tego typu jest jednak jakoś związana z empirycznym podłożem, na którym kształtuje się świadomość po­toczna. Tak np. wyobrażenie Boga jako najwyższego władcy i pra­wodawcy stanowi ekstrapolację powstałego na gruncie potocznego doświadczenia przeświadczenia o hierarchicznej strukturze społecz­nej. Dlatego tak wyobrażonemu Bogu świadomość potoczna przy­pisuje wszystkie te cechy, które widzi (lub chciałaby widzieć) u ziemskich władców i prawodawców. Z kolei przeświadczenie o przyczynowym uwarunkowaniu wszyst­kich zjawisk, powstałe na gruncie codziennego doświadczenia, każe sądzić, że również w przypadku tych zjawisk, których przyczyna nie jest bezpośrednio widoczna, muszą istnieć jakieś czynniki sprawcze, przy czym z reguły są one ujmowane na sposób antropomorficzny. Do tego typu mistyfikacji zaliczyć można np. magię, której elementy występują w każdym, rodzaju świadomości potocznej. Dotyczy to także społeczeństw przemysłowych, czego przykładem mogą być przeświadczenia o istnieniu jakiegoś Fatum, przeznaczenia, które rządzi losem ludzi, lub irracjonalna wiara w tajemnicze działanie pewnych przedmiotów (maskotki).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *